نوشت‌آرت

NeveshtArt

ســـــطرهایی از

هــــــــــنر امــــــروز ایران

نقد و بررسی نمایشگاه

عنوان من اینجا بودم هنرمند سمیرا اسکندرفر گالری طراحان آزاد

من اینجا بودم

سمیرا اسکندرفر نقاشی است که تجربه‌هایی نیز در زمینه عکاسی و فیلم‌سازی انجام داده است. او موضوع آثار خود را در طول چندین سال فعالیت زنان، انسان و روابط انسانی قرار داده است. آثار او وام‌دار نگاه پسامدرن غربی در فرم اجرایی است. دفورمه کردن پرتره‌ها که گاه تا مرز ازریخت‌افتادگی نیز پیش می‌رود، تعمدا انسان را در نقاشی‌هایش از جذابیت بصری خالی کرده و مخاطب را به دیدن وضع روحی یا احساسی کاراکترهایش هدایت می‌کند.

استفاده از متن در آثار هنرمندان ایرانی که در دوره‌ای چون موجی فراگیر هنر ایران را در برگرفت، اسکندرفر را نیز بی‌نصیب نگذاشت. او در چندین مجموعه از ترکیب متن و پرتره، مخاطب را دعوت به خوانشی می‌کند که خود مدنظر داشته، گرچه اثر هنری هرچه‌قدر هم که صریح و واضح دست به بیانگری بزند باز گرفتار هرمونتیکی است که از آن گریزی ندارد.

هنر ایران در برهه‌ای مشخصا در اواخر دهه هشتاد و اوایل دهه نود گویی گوی سبقت را از نگاه پسااستعماری غربی می‌رباید، چنان‌که جای مقاومت در برابر هجمه‌های فرهنگی غرب در جهت احیا و ایستادگی نگاه مستقل ایرانی، خود نمایشگر آن چیزی می‌شود که جهان دوست دارد از ایران ببیند. این مهم زمانی که مسئله بر سر سوژگی زن در هنر این برهه باشد کمی پیچیده‌تر می‌شود. این نگاه گرچه پایان نگرفته، اما با عمیق‌تر شدن نگاه زنان بر جایگاه خویش با تغییراتی مثبت در جریان است.

البته این شکل از تولید اثر مخصوصا برای زنان هنرمند موفقیت‌هایی برون‌مرزی را برایشان در پی داشت، اما منجر به ساخت جریانی سانتیمانتال نسبت به زنان در هنر شد. تاثیرات این جریان در نقاشی‌های اسکندرفر گرچه مشهود بود اما مداومت او در این شکل نگاه به مقولات انسان و زنانگی، حال منجر به ایجاد زبان شخصی در آثارش شده است.

نمایشگاه اخیر او با عنوان «من اینجا بودم» که در گالری طراحان آزاد برپا شد تداوم شیوه نقاشی اوست؛ نقاشی‌هایی در ابعاد نسبتا بزرگ. پرتره‌هایی نزدیک که فضای زیادی از بوم را اشغال کرده، با این تفاوت که او در مجموعه جدیدش انسان را در بستر طبیعت طوری قرار داده که گویی در حال حل شدن در این فضا است. انسان در این مجموعه نه دیگر شخصیتی مرکزی و مهم، بلکه گویی دچار دگردیسی شده و این سوال را پس از مرور دوره آثارش به ذهن متبادر می‌کند که آیا این دگردیسی در جهان‌بینی هنرمند نیز رخ داده است یا تنها به این نمایشگاه محدود می‌شود؟

گزارش تصویری نمایشگاه‌ و آثار